مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
69
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
اللّه عليه - با فرشتهاى كه با او بود و آن فرشته موكل زمين بود صلصائيل يا به بعضى روايات صرصائيل نام داشت بر شهر بلخ مىگذشت ، به موضعى رسيد كه آن را « اسپريس » مىخوانند و ميدان آن شهر است . گفت : اين چه جايى است ؟ فرشته گفت : يا خليل اللّه ! فرود آى كه اين بقعهاى مبارك است و در وى پيغامبرى مدفون است . ابراهيم ( ع ) از بر آن فرشته فرود آمد در وقت نماز بامداد ، و دو ركعت نماز بگذارد . چون سلام نماز گفت ، بهسوى بلخ التفات نمود به دعا مشغول شد و چنين گفت : بار خدايا ! جويهاى اين شهر را پرآب دار ! و درختان وى را با ميوههاى پربار دار ! و بر فقها و علماى اين شهر بركت كن ! روا بود كه امير المؤمنين على ( ع ) از اين معنى گفته باشد كه علم و علماى بلخ هرآينه بدين درجه برسد و چنان بود كه امير المؤمنين بيان كرد . « 1 » واعظ بلخى مىنويسد : « به اسانيد منقول است از عبد اللّه عمر كه مهتر عالم ( ص ) فرمود كه : در زمين خراسان در شهر بلخ تلى است كه آن را تل وشتاسب خوانند و بر آن روضهء پيغامبرى است كه در روز محشر از اين امت با وى هفتاد هزار شهيد جمع شوند . و همچنين مسند است از انس بن مالك از حضرت رسالت ( ص ) كه در خراسان شهرى است كه نام وى بلخ است و اين شهر چهار دروازه دارد و بر حوالى اين شهر انهار روان است و درختان بىشمار و بر هر دروازهء آن هفتاد هزار فرشته است كه اين شهر را محافظت مىكنند تا روز قيامت . و از رسول ( ص ) مروى است كه بر تل گشتاسپ ايوب صابر ( ص ) آسوده است و به هر دروازه هفتاد هزار فرشته است كه استغفار و تكبير و تحميد و تهليل مىگويند و ثواب آن را به اهل بلخ مىبخشند » . « 2 » انبياى مدفون رياضى هروى مىگويد : « در امّ البلاد بلخ 1099 نفر از انبيا و اوليا از آن جمله حضرت شيث و حضرت ايوب ( ع ) مدفون هستند . ديگر بارگاه منسوب به حضرت على ( ع )
--> ( 1 ) - همان ، ص 23 . ( 2 ) - فضائل بلخ ، صص 24 - 25 .